Tuesday, September 12, 2017

අම්මා නුඹ යි මුලූ ලෝකෙ ම සනසවන




පුර හඳත් කලාවෙන් කලාවට බැහැල යනවා. අවුරුදු ගානක් ඉඳලා ම දවස ගානෙ හඳ කලාවෙන් කලාව පිරිලා පුරහඳ වෙන එකයි කලාවෙන් කලාවට අඩුවෙමින් ගිහිල්ලා අමාවක වෙන එකයි දකින බලන එක මගේ ජීවිතේ පුරුද්දක් වෙලා. ඒක පුරුද්දක් ම නෙවෙයි, දවල් දවසෙ තිබ්බ වැඩ රාජකාරි සියල්ල ම කෙළවර සොබා දහම විතරක් නෙවෙයි ජීවිතෙත් විඳින්න ඉඩපාඩු ලැබෙන සුන්දර ම වෙලාව තමයි මහ රැුය.  ඒ  නිසා මම මහ රැයට ආදරේ කරනවා.  අන්ධකාර අහස යට දිලිහෙන රූ  බදුල්ලන්ගේ එළි සිය දහස් ගණන් මට ඒ වින්දනයට පාර පෙන්වනවා.  පුරහඳ පෑයුව රාත‍්‍රිවල නම් හඳ එළියෙන් පාට ඉල්ලගෙන දිලිහෙන පබලූ මුතු කැට වගේ පිනි කැට මේ සොබා දහමේ සුන්දරත්වය කොයිතරම් නම් අපිට කියාදෙනවා ද? ඊයෙ ගෙවුනෙත් ඒ වගේ රැයක්. පෝයට පස්සෙ දවසක් උනත් මහ වැහි වලා අස්සෙ හද හැංගිලා.  මං ඒ අදුරු අහසට පහළින් දිලිහෙන පුංචි කණාමැදිරි එළිදිහා බලන් උන්නා’ මට මතක් වුණේ පුංචි ම කාලේ සීය මට කියා දුන්න කතන්දරයක්.

‘‘කනාමැදිරියෝ කියන්නේ මහ පොළොවෙ පායන තාරකා.  මිනිස්සුන්ට තරු එළිය දෙනවා වගේ අන්ධකාරෙ යන එන සතා සීපාවට මග කියන්න කණාමැදිරියන්ට පුලූවන්’’ සීයා ඉස්සර කියුවෙ එහෙම. ඒකෙ ඇත්ත නැත්ත හොයනවාට වඩා ඒ කතාවෙ ගැඹුරක් තියෙනව නේද කියලා මට හිතුනා.  ඒ තමයි අපි හැමෝට ම හැම වෙලාවෙම නැතත් කොයි වෙලාවක හරි ජීවිතේ මග පෙන්වන්න බොහෝ අය අවශ්‍ය වෙනවා නේද කියන එක. ඇත්ත පුංචි කාලෙ අපි ඉපදුන දොහේ පටන් ම අද වෙනකල් අපිට ජීවිතේ කොයිතරම් නම් දෙනෙක් මග නොමග කියා දෙන්න ඇද්ද. සමහරු කොන්දේසි සහිතව අපේ ජීවිතවලදි උපකාර කරනවා.  සමරු කොන්දේසි රහිතව අපිට උපකාර කරනවා.  ඒ හැමෝම අතරෙ කොන්දේසි විරහිතව ආදරෙන් අපි සනහන ජීවිතේ කියාදෙන සුන්දර ම කෙනා මට මතක් වෙනවා.

‘‘අම්මා
මට මල් සුවඳක් වේවා
උපදින සංසාරේ
රන් මිණි පහනක් වැන්නේ
රන්වන් එළිය බෙදන්නේ’’


සත්තකින් ම, අම්මා තරම් සුවඳවත් වෙන මලක් කොහිද? එහෙත් සුවඳවත් ඒ මල” අරලියා මලක” සමන් පිච්ච මලක හෝ ලොව වෙන කිසිදු මලක සුවඳ නම් නොදෙයි. සැබැවින් ම සේකරයන් කියුවා සේ අම්මා නමක් නොමැති සුදුපාට පුංචි මලක් ම ය. එහි සුවඳ අසමසම ය. අන්දකාර තරු පිරි අහස අතරින් මට මගේ අම්මා මැවී පෙනෙයි. මට මගේ කුඩා විය සිහිවෙයි. අතීතයේ ම වූ සුන්දර දවස්වල අම්මා ගේ අතින් ඇඳටම පැමිණෙන කිරි වීදුරුව සම්පූර්ණයෙන් ම පානය නොකළ යුගයක් මට ඇත. ළපටි ම කාලය ද ඉක්මගොස් පාසලේ අට නමය ශ්‍රේණිවල ඉන්නා කල්හි පවා මගේ උදෑසන කිරි වීදුරුවේ කොටහක් මම ඉතුරු කර තැබුවෙමි. ඒ අම්මාට ය.

කාලය ගෙවීයත් ම මගේ වැනි ම පුරුදු ඇති පුංචි උන් මට හමුවෙයි.  ඉෂාන් හිටියේ මගේ පන්තියේ ය. හැමදාම පන්ති ඇරි ගෙදරයන අතර මග පන්තිය ආසන්නයේ ම කඩයකට ඉෂාන් ගොඩවෙනු මම අනන්තවත් දැක ඇත. දිනක් ඉෂාන් කඩයට ගොඩ වෙන විට මම ද ඒ පසුපස වීමි. ඔහු අරගන්තේ රුපියල් පහේ අයිස් පැකට් දෙකකි. ඒ ඉෂාන් ගේ හැමදාම මිලදී ගනු ලැබුම බව මා පසුව දැන ගත්තේ කඩ හිමියාගෙන. ‘‘අයිස් දෙකක් මොකෝ කොල්ලො’’ මම පිටුපසින් විත් හිසට තට්ටුවක් දමා සිනාසෙමින් ඇසුවා අද සේ ම මතකය. ‘‘එකක් මට අනික අම්මට’’ ඒ පොඩි එකාගේ හුරතල් උත්තරයයි. ‘‘හරි පුදුම ළමයෙක් සර්” හැමදාම පන්ති තියෙන දවසට අයිස් දෙකක් ගන්නවා. මමත් කීප සැරයක් ම ඇහුවා. ඒ හැම වතාවක ම කියුවෙ ඔය උත්තරේමයි.‘‘ එකක් මට අනික අම්මට‘‘. අම්මාට ඒ තරම් ආදරේ කළ ඉෂාන් ගේ අම්මා පසුකළෙක පිළිකාවකින් මියගිය බව මා දැන ගත්තේ මෑතකය.

‘‘ ඇසට හඬන්නට කඳුළැලි දුන් ඔබ
ළතැවුල් දරනා දිරිය ලබා දුනි
ඒ දිරියෙන් ලොව ජය ලබනා විට
මා සිප ගන්නට ඔබ මා ළඟ නැත
අම්මා... අම්මා...’’
(පද- සුනිල් ආරියරත්න)

‘‘ළමයෝ’’ නුවර හොඳ ක්ලාස් තියෙනවා. යන්න එහෙ ගිහින් ඒ ලෙවල් කරන්න’’ සකුන්තලා මගේ ඉදිරියේ උන් දවසක මම ඇයට කියුවේ එහෙමය. සකුන්තලා මගේ පන්තියට ආවේ විභාගය ආසන්නයේ ය. එහෙත් මම ඇයට ඉගැන්වීමි. දෑ වසරක දැනුම සතියෙන් දෙකෙන් ගලපන්න බැරි වග මා මෙන් ම ඇය ද දැන උන්නා වන්නට ඇත. විභාගයෙන් පසු දවසක යළිත් වරක් විභාගය සඳහා සූදානම් විය යුතු බව ඇය ම කියුවේ එනිසා විය හැකිය. එසේ පැවසූ මොහොතක මම ඇයට නුවර පන්ති යන්නැයි කියුවෙම.එහෙත් ඇස් ලොකු කරගෙන ඇය කිවුදේ මට අද ද මතකය. ‘‘බෑ... බෑ... ගෙදරින් පිට නම් ගිහින් නැවතිලා ඉන්න මට බැහැ’’ ඇය කියුවේ එහෙමය. මම නිරුත්තර වුණෙමි. අවුරුදු දහ නමයක කෙල්ලෙක් කතා කරන්නේ අවුරුදු අටක නමයක දැරියක් ලෙසින් ය. මගේ ජීවිතයේ මට හමුවූ සමහරු දරුවන් හොස්ටල් බෝඩිම්වල ජීවත් වන්නේ හයේ පන්තියේ සිටය. එහෙම දරුවන් සිටින රටක සකුන්තලා ගෙදරින් දුර ඉන්න බෑ කීම පුදුමයකි. කාරණය සැබෑවක් බව ඊට පසුදිනෙක ඇගේ මිතුරියක් මට කියුවා අදවගේ මතකය. ‘‘එයාගෙ තාත්තා නැහැ සර්... පුංචි කාලෙ ඉඳන්ම අයියායි අම්මායි එයාට ගොඩාක් ආදරෙයි. එයාට ඒ දෙන්නා නැතිව එක දවසක්වත් ගෙදරින් පිට ඉන්න බැහැ’’

‘‘සංසාරෙන් සංසාරෙට එකට ආ බැඳී
කෙනෙක් නොමැක දරුවෙකු හට
මවක් සේ ලැදී
අම්මා යන සමාධියට ඉදිමි සමවැදී
ඔබෙ ගුණ කීමට හෝඩියෙ
අකුරු මට මදී ’’
(පද- හේමසිරි ද අල්විස්)


අම්මා ගැන කොයිතරම් නම් දේ ලිවිය හැකිද? එහෙත් මොනවා කොයිතරම් ලියුවත් ඇගේ ගුණ කියා නිම කළ නොහැක. පසුගිය දිනෙක මව්වරුන් ගේ දිනය සැමරුනු රටක මම ඔබෙන් පැනයක් අසමි. ඇත්තට ම ඔයා අම්මාට කොයිතරම් ආදරේ ද? ඔය පැනය මා මගෙන් අසන හැම වරෙක ම මා නිරුත්තර වූවා සේ ම ඔබ ද නිරුත්තර වන බව මම දනිමි’

ගයාන් අබේසිංහ

Tuesday, September 5, 2017

කලා රසවින්දනයට මග පෙන්වන බුද්ධ දර්ශනය


‘‘යානීධ භූතානි සමාගතානි
භුම්මානි වා යානි ව අන්තලික්ඛෙ
සබ්බෙව භුතා සුමනා භවන්තු
අථොපි සක්කච්ච සුණන්තු භාසිතං’’

එදා විසාලාවෙහි අමනුෂ්‍ය, දුර්භික්ෂ හා රෝග බිය පැතිර ගිය අවදියේ, එවන් වූ තුන් බියෙන් විසාලාවෙහි මිනිස් ප‍්‍රාණයෝ නිරුද්ධව වීදියක් වීදියක් පාසා මළකඳන් කඳු සේ ම ගොඩගැසෙන අවදියේ, ලිච්ඡුවි රජදරුවන් මේ තුන්බියෙන් විශාලා මහනුවර රැුක දෙන මෙන් ඉල්ලා සිටිකළ බුදුන් වහන්සේ එ’නුවර ට වැඩ අනඳ හිමි කැඳවා ‘‘යංකිච්චි චිත්තං ඉධවා හුරං වා...’’ ආදි ලෙසින් රතන සූතුර උගන්වා පිවිතුරු අහස්දිය පාත‍්‍රයට පුරවා මුලූ විසාලාවට ම ඉසින්නට යැයි නියම කළහ. රතන සුතුර සවන් වැකි සිත් බිඳුණු සිත් රිදුනු ජීවිත ආශයන් පවා මියැදුනු විසාලාවෙහි වැසියෝ සංතෘෂ්ටියට පත්වූහ. ඒ සුගේය හඬ, ඒ සුරම්‍ය විරිත ඉදින් සාහිත්‍යයක උරුව බුදු දහමට ඇතැයි පවසන්නට කදිම සාක්ෂියක් ම වන්නේ ය.

සෞන්දර්යය ඇගයීම හා කලාව විඳීම පිළිබඳ බුදු දහමේ කෙරෙන ඉගැන්වීම තරම් රමණීය ඉගැන්වීමක් ලොව කිසිදු ආගමක නො ඉගැන්වෙන බැව් නම් සැබෑවක් ම ය. සෞන්දර්ය විඳීම යනු කාමාශක්ත හැඟීමකැයි පවසන බොහෝ අන්ධානුගාමිකයෝ බුදුදහම විකෘති කරන යුගයක සැබැවින් ම අපට බුද්ධ වචනය පිළිබඳ විශ්වාස තබා කටයුතු කරන්නට ත‍්‍රිපිටක සාහිත්‍යයේ එන යම් යම් කරුණු මහෝපකාරි වෙයි.

‘‘නථෙ කාමා යානි චිත‍්‍රානි ලෝකේ
සංකප්ප රාගෝ පුරිසස්ස කාමෝ
තිට්ඨංති තතේව චිත‍්‍රානි ලෝකේ
අතේථ ධිරා විනයන්ති ඡුන්දං...’’
(සංයුක්ත නිකාය) 

කාමය යනු සොඳුරු බව නොවන වග උන්වහන්සේ එලෙසින් දේශනා කළහ. සුන්දරත්වය වින්දනය හා කාමය යනු එකක් නොව දෙකකි. කාමය යනු මිනිස් සන්තානයක ඇතිවන පහත් හැඟීමක් පමණි. නමුත් සෞන්දර්ය වින්දනය එසේ නොවෙයි. එය උසස් උතුම් විඳුමකි. මහරහතුන් වැනි බුද්ධිමතුනට ඒ සුන්දරත්වය කාමාශක්ත හැඟුමකින් තොරව විඳගත හැකිය. එයයි සෞන්දර්යේ සැබෑ වින්දනය. භාහිර පරිසරයේ ඇති සුන්දරත්වය සැමදා පවතියි. වෙනස ඇත්තේ එය විඳින්නාගේ ය. ඒ සෞන්දර්යය කාම රාගයෙන් විඳින්නෝ ද ඒ සුන්දරත්වය උත්තම වූ පාරිශුද්ධ හැඟුමකින් විඳින්නෝ ද අපමණය. ඉදින් සෞන්දර්ය වින්දනය පිළිබඳ බුදුන් වහන්සේ වදහලේ එපරිද්දෙන් ය.

ඒ සුන්දරත්වය උසස් මානසිකත්වයකින් වින්දනය කළ අය පිළිබඳව ද දේශනා ත‍්‍රිපිටක සාහිත්‍යයේ ම හමුවෙයි. ථෙිර ගාථා එයට කදිම නිදසුනක් ලෙසින් ගෙනහැර පෑ හැකි ය. වනගතව බවුන් වඩන රහතන් වහන්සේ ලා ට නිරන්තරව විඳිනට සිදුවන්නේ වනගත පරිසරයේ ඇති සොබා චමත්කාරය යි. ඇලීම් බැඳීම් වලින් ඈත්වන්නට උගන්වන දහමක් වන බුදුදහම අනුව යන මහරහතන් වහන්සේලාට වනගත පරිසරයේ විචිත‍්‍ර චමත්කාරය විඳින්නට කිසිදු කළෙක බුදුදහමෙන් තහනමක් පැණනැගුනේ නැත. මන්ද විඳීම කාමාශක්තව රාගිකව නොවෙයි නම් ඒ විරාගී වින්දනය සැබෑම වින්දනයක් ලෙසින් බුදුදහමෙහි සඳහන් ව ඇත. මහරහතන් වහන්සේලා රාගය කාමය දුරු කළ අය වූ බැවින් ඔවුන්ගේ වින්දනය සරාගී කාමච්ඡුන්ද වින්දනයක් නොවුණ අතර ඒ වින්දනය විතරාගී වින්දනයක් ම විය. එබැවින් ථෙිර ගාථාවන්හි සඳහන් වන සෞන්දර්ය චමත්කාරය විඳීමේ බොහෝ කවි තුළින් මතු වන්නේ එම විතරාගී බවම වන්නේ ය.

සප්පක තෙරුන් ද බවුන් වඩන හිමි නමකි. වැසිබර මොහොතක් ආසන්න වන කල්හි පරිසරය වෙනස් වෙයි. අජකරණී නදී තෙර සප්පක තෙරුන් වැඩ සිටින මොහොතක ද වැසි වලාවෝ දසතින් හමා එයි. පරිසරයේ ඇත්තේ අමුතු සිරියකි. එහෙත් කෙකින්නක් ඒ වැහි සොබා දැක බියපත් ය. සප්පක හිමි මේ සියලූ චමත්කාරයෝ ප‍්‍රඥා භරිත දෑසින් විඳගනියි. ථෙිර ගාථාවන්හි ඒ කරුණ මෙලෙසින් අපූර්ව ව දැක්වෙයි.

‘‘සුදු පියාපත් ඇති කෙකිණි
දැක කළු මේ කුළක්
තැති ගත්ති බියෙන්
සොයන්නී සැඟවෙන තැන්
නොරැුඳෙයි පලා යයි

මෙවන් අසිරි ඇති
නදිය අජකරණී
තුටු කරයි මා සිත
වේය එය අතිරමණී’’

මෙම ගාථා පාඨයන් ඇසීමෙන් විඳීමෙන් අද්‍යතන පාඨක ශ‍්‍රාවකයන් ට වුව ජනනය වන්නේ සුඛාස්වාදයකි. එය විරාගික වූ ධාර්මික ප‍්‍රීති සුඛයක් ලෙසින් විඳගත හැකිය. අනෙක් අතට මෙම සොබා සොඳුරු සිරි අසිරිය විඳීම සසරට බාදාවක් වන්නේ ද නැති වග බුදුදහමෙන් සාක්ෂි සහිතවම ගෙනහැර පා ඇත. ආපදාන පාලියේ එක් තැනෙක විස්තර වන්නේ පිපී ගිය මලින් බරවූ ගසක් දැක බුද්ධාලම්භන ප‍්‍රීතියට පත් වූ බුද්ධ ශ‍්‍රාවකයෙක් මාර්ග ඵල පවා අවබෝධකර ගත් බවයි. බුදුන් වහන්සේ පවා පරිසර සුන්දරත්වය විඳිම පිළිකුලින් බැහැර නොකළ අතර වරක් ආනන්ද හිමි අමතා කළ ප‍්‍රකාශයෙන් ඒ වග තහවුරු වෙයි.



‘‘... රමණීයං ආනන්ද වේසාලිං, රමණීයං උදේන චේතියං, රමණීයං ගෝතම්භචේතියං, රමණීයං සත්ත්ම්භ චේතියං, රමණීයං බහුපුත්ත චේතියං, රමණීයං චාපාල චේතියං...’’

බුදුන් වහන්සේ බොහෝ වරෙක දහම් දෙසුවේ ද පරිසරයේ සිටය. ඉසිපතනයේ මිගදායේ ඇරඹූ පළමු දේශනාව ම එයට කදිම සාක්ෂියකි. ඒ සියල්ල විඳගැනීම් ය. කලාව විඳින්නට කරන මග පෙන්වීම්ය. එබැවින් බුදු දහම සෞන්දර්යය සේ ම සාහිත්‍යය කලාවන් විඳීමට ද සැබෑ ප‍්‍රඥාවන්ත මගපෙන්වීමක් සිදුකර ඇත. බුදුන්ගේ නිමල නිර්මල ධර්මය අනුගත ත‍්‍රිපිටකය තුළ පවා සාහිත්‍යය මය ලක්ෂණ අන්තර්ගතව ඇති ආකාරය දෘෂ්‍ය වීමෙන් ඒ කරුණ තහවුරු වෙයි.

පාලියෙන් භාෂිත බුදු දහම පුරා දක්නට ඇත්තේ ගාථාවන් ය. එම ගාථාවන් කවි ලෙසින් පැවැසීමෙහි ද සදොසක් නොමැතිය. දීඝ නිකාය, මජ්ඣිම නිකාය, සංයුක්ත නිකාය, අංගුත්තර නිකාය, ඛුද්ධක නිකාය වැනි ග‍්‍රන්ථයන් හි එන බොහෝ දේශනා ගද්‍යයෙන් නිර්මිත වුවත් සංයුක්තයේ දී එය ආකාර දෙකක් ගනියි. ඒ ගද්‍ය හා පද්‍ය යන දෙවර්ගයෙන් ම නිර්මිත වෙමින් ය. ඛුද්ධක පාඨ, ධම්මපදය, උදාන, ථෙිර ථෙිරි ගාථා, ආදිය පද්‍යයේ සුන්දර සාහිත්‍යමය ලක්ෂණ විද්‍යමාන කරයි. විනය සහ අභිධර්ම පිටකය හි වුව යම් යම් තැන්වල එවන් ලක්ෂණ දැකිය හැකිය. මෙම බොහෝ ගාථා පාඨ විරිතකට අනුව ගායනාවන සුඛනම්‍ය ලාලිත්‍යයකින් යුක්ත වන ආකරයක් නිරන්තර බුදුදහම අත්විඳින්නෝ වන බොහෝ දෙනාට නොරහසකි.

සාහිත්‍යය කලා මාධ්‍යක් ලෙසින් අද්‍යතනයේ දීර්ග මගක පැමිණ ඇති කවිය ගීතය ආදිය පිළිබඳව පවා බුදුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත. මහාසාල නම් බ‍්‍රාහ්මනයෙකුට බුදුන් වහන්සේ වරක් කවි තුනක් ඉගැන්වූ බව මහාසාල සූත‍්‍රයේ සඳහන් වෙයි. එපමණක් නොව ලොව සිටින කවියන් පිළිබඳ ව පවා බුදුන් වහන්සේ පැහැදිලි කිරීමක් කර ඇත. ඒ බව කවි සූත‍්‍රයේ අන්තර්ගත ය.

01 චින්තා කවි
සිතා මතා වෙහෙසෙව නොයෙක් නොයෙක් දෑ පිළිබඳ ව කාව්‍ය නිර්මාණයේ යෙදෙන්නෝ. ඔවුන් සිය චින්තනය මෙහෙයවමින් කාව්‍ය කරණයේ නිරත වෙයි.

02 සුත කවි
යම් යම් දේ අනුන්ගෙන් අසා ඒවායෙන් කාව්‍ය නිර්මාණයේ යෙදෙන්නෝ මෙසේ හැඳින්වෙයි.

03 අත්ථ කවි
කිසියම් එක් අර්ථයක් සළකා කවි කරන්නෝ මෙසේ හැඳින්වෙයි.
04 පටිභාන කවි
වැටහෙන නුවණින් කවි කරන්නෝ මෙසේ හැඳින්වෙයි. එනම් තමන් තුළ ම ඇති යථාවබෝධයෙන් කවි කරන්නෝ ඔවුන් ය.
කවියන් පිළිබඳ අදහස් දක්වන බුදුන් වහන්සේ කාව්‍ය වින්දනය ද ප‍්‍රශංසාවට ලක්කර ඇති බැව් සූත‍්‍ර දේශනා මගින් හඳුනා ගත හැකිය. වරක් බුදුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි සුත්ත නිපාතයේ ඇති සූත‍්‍ර සොළොසක් මිහිරිලෙස ගායනා කළ සෝණකුටිකණ්ණා නම් හිමිනමක් ප‍්‍රශංසාවට ලක් වූ බවක් අසන්නට ලැබෙයි. කාව්‍ය ගායනය පිළිබඳව පවා වින්දනාත්මක ඇසකින් බලන බුදු හිමි කාව්‍ය සාහිත්‍ය පිළිබඳ පරිපූර්ණ අවබෝධයක් පැවැතුණු අයෙක් බැව් උක්ත කරුණු ඇසුරින් පැහැදිලිව ම හඳුනාගත හැකිය. එබැවින් බුදු දහම තුළ පවා සාහිත්‍යය කෙරෙහි වැඩි නැඹුරුතාවක් පැවතී ඇතැයි හඳුනාගත හැකිය.



දීඝනිකායේ සක්කපණ්හ සූත‍්‍රයේ දී පංචසික නම් වීනා වාදකයාගේ වීනා වාදනය කෙරෙහි පැහැදුනු බුදුන් වහන්සේ ඒ පිළිබඳව කතාකර ඇති ආකාරය දැකිය හැකිවෙයි. එහි අන්තර්ගත වූයේ පංචසික ගේ පේ‍්‍රමවන්තිය වූ සූරියවච්චසා පිළිබඳ වර්ණනාවක් ය.

‘‘සොඳුරිය සූරියවච්ඡුසාවෙනි,
මා හද පිණවීමට ඔබ ව මෙලොව බිහිකළ
ඔබ දයාබර පියාණන් තිම්බරු
මම බැතියෙන් වඳිමි

දහදියෙන් තෙමුනකුට මද පවනක් සෙයින් ද
පිපාසාවෙන් පෙළෙනකුට දිය පොදක් මෙන් ද
මහ රහතුන් ට ධර්මය මෙන් ද
සොඳුරිය ඔබ මට ප‍්‍රිය ය

රෝගියෙකුට බෙහෙතක් මෙන් ද
බඩසයින් පීඩිතයෙකුට අහරක් සෙයින් ද
ජලයට ගින්න මෙන් ද
සොඳුර මා හද ගිනි නිවන්න

මල් පෙති රොන් සුණු අතුල
සිහිල් දියෙන් යුතු පොකුණක
ග‍්‍රීස්මයෙන් පෙළුණු ඇතකු ගිලෙන සේ
ඔබ පියයුරු අතර ගිලෙමි මම
ඔබ වටොරින් මුලා වූ මම
මත් වූ ඇතකු මෙන්
හසරක් නොදකිමි’’

බුදුන් වහන්සේ මෙම පංචසික ගේ වෙණ වාදනය සේ ම ගායනය දැක සන්තෘෂ්ටියට පත්ව ගායනයට උචිත වාදනයක් වාදනයට උචිත ගායනයත් වඩා ප‍්‍රියංකර බව පසසා ඇත. එමතු නොව ඒ ගීතය තුළ බුද්ධ ධම්ම අරහත් යන අංගයන් ද කාමය ද ඇතිවග පවසා ඇත. මේ අයුරින් වුව ද ඒ තුළින් මනස අවුල් කර නොගෙන කාමාශක්තව එය නොවිඳ ප‍්‍රීති සුඛයෙන් එය විඳින්නට මගපෙන්වා ඇත.

බුදු දහම යනු සාහිත්‍ය කලාවට මෙන් ම සාහිත්‍ය කලා රසවින්දනයට ද අපමණ ව මග පෙන්වා දුන් ආගමක් බැව් පැවසීමට මෙයට වඩා තව කවර නම් සාක්ෂියක් අවැසි වේද?


@ ගයාන් අබේසිංහ

Sunday, September 3, 2017

අමරලා සාමාලා මෙන් ම පාතිමාලා සෙල්වාලා ද මගේ පන්තියේ ඇත.



පාන්දර එළඹ ඇත. අහස තිගැස්සෙන පාටක් හෝ ඉකිබිඳින පාටක් නැත. පාන්දර පවා උණුසුම්ය. හරියට ම ඒවා ද මතක මෙන් ය. මතකද ඇත්තේ සීතල ම ගමන්මගක පවා උණුහුමට ය. මම ජංගමයට පෙර දා රැුයේ පැමිණි කෙටි පණිවිඩය යළිත් කියැවීමි.

‘‘රාගව් ගේ තාත්තා නැතිවුණා. පණිවිඬේ කියන්න ඔයාට කෝල්කරා. පෝන් එක වැඩ කරේ නෑ. අපි මළගෙදර ආවා. රාගව් හිතුවෙ ඔයත් ඒවි කියලා’’

ඒ මීට වසර කිහිපයකට පෙර අතීතයකි. යුද්ධයෙන් පසු මණ්ඩූර් දේවාලයේ පළමු වන පෙරහැර පැවැත්වූ දවස් ය. සිංහල අපි හින්දු කෝවිලේ පෙරහැර බලන්නට මණ්ඩූර් යන එන කාලය ය. එදා ද අපි උන්නේ දෙවොල් බිමේ ය. හදිසියේ පහත් වූ මහ විසල් වරුසාවට අපි සිංහල මිතුරෝ කිහිපදෙනා දිව ගොස් අසල තිබූ පියස්සක් යට නැවතුණෙමු. එතැන තවත් කිහිපදෙනෙකි. ඒ අතර රාගව් ද විය. ඒ යාපනේ මිතුරෝ ය. අපදත් කැඩුණු දෙමළත් ඔවුන්දත් කැඩුණු සිංහලත් එක්කර අපි සුන්දර භාෂාවක් නිර්මාණය කරගතිමු. එවක් පටන් අද දක්වාම රාගව් මගේ මතකයේ උන් සුන්දර මිතුරෙකි. යුධගිනි අවසන් රටක රාගව්ලා වැනි සුන්දර මිනිසුන් ජීවිත කාලය පුරාම සහස් ගණන් සුන්දර මතක කැන්දන වග නො දන්නා සිංහල ජාතිය උසස් යැයි කියන රටක මම රාගව්ගේ මිත‍්‍රත්වයේ භාෂාව අද ද හදවතින් වැළඳගමි.

‘‘සැඩ කුණාටුව අහවරයි දැන්
රැුගෙන ගිය උන් මහ ගොඩයි
කලපු දිය නිිසසලයි ආයෙත්
ඇවිත් යන්නට හිතුවෙ අපිමයි’’
(කපිල එම්. ගමගේ)

රාගව්ගේ මතක අතරින් මේ අහස් ගව්ව යට අමතක කළ නොහැකි බොහෝ මුහුණු මට සිහිවෙයි. ඉස්සර ම දවසක සිංහල කොල්ලන් රංචුවක් මැද මගෙන් අකුරු කළ ෆාසිත් මට සිහිවෙයි. ෆාසිත් කතා කළේ කැඩුණු සිංහල ය. ඒත් වෙනසක් නැති ව ම අනික් කොල්ලෝ රංචුව එක්ක දාංගලේ එමට ය. ෆාසිත් එක්ක ම පන්තියට ආ ගිය නිශ්ශබ්ද කොල්ලා මුෆීන් ය. මුෆීන් ට ද සිංහල යන්තමට හැකිය. මුල් දවස්වල මුෆීන් උන්නේ කතාවට බයේ ය. ඒ සිංහල වැරදීමත් ද්‍රවිඩයෙකු වීමත් සාපයක් සේ සිතා විය යුතුය. එහෙත් මම කෙමෙන් කෙමෙන් උන්ගේ ඒ බය නැති කළෙමි. දැන් මුෆීන් ගැන ආරංචියක් නැත. එහෙත් ෆාසිත් ටවුමේ හාඞ්වෙයාර් කඩයක හිමිකරුවෙකි. සිංහල කඩහිමියන් සමග සමගියෙන් ගණුදෙනුවේ ය. ෆාසිත් ලා ද මුෆීන් ලා ද මගේ පන්තියේ උන්නේ ත‍්‍රස්තවාදය ඔඩු දියුව කාලයක ය. එහෙත් හැම ද්‍රවිඩයෙක් ම ත‍්‍රස්තවාදියෙක් වූයේ නැත. ඒ නිසාම මගේ පන්තියට සෙල්වා ආ මුල් දවසේ මා ඔහුට ආදරෙන් ඇමතුවේ පුතේ කියා මිස ත‍්‍රස්තවාදියා කියා නොවෙයි. සෙල්වා දැන් උපාධිදාරියෙකි. වෙඩි හඬ ඇහෙන පන්තියේ අපි ආදරයේ භාෂාව උගත්තෙමු. ඒ දවස් වල අපි නිතර ඇසූ සුන්දර නමුදු වේදනාත්මක ගීය දීපිකා මිස් ගේ ය. තැන වෙනස් ය. චරිත ද වෙනස් ය. එහෙත් අත්දැකීම එක ම ය. 



‘‘ මාතොටින් එන උතුරු හුළෙඟ
ගිණි සිඹින මඩු පල්ලියේ
දෑස් අග මුතු කඳුළු හංගන
සරෝජා මගෙ දෝනියේ
වෙඩි හඬට පොඩි අකුරු ඇදවෙයි
මක්කරන්න ද පැංචියේ
ගුරුතුමී මා සිසුවියයි නුඹ
ඒත් අපි එක පන්තියේ’’
(මහින්ද චන්ද්‍රසේකර)

මුෆීන් ලා ද ෆාසිත් ලා ද මුස්ලිම්ය. බොහෝ සිංහලයන් ට මුස්ලිම්වරු පෙනෙන්නේ තිරිසනුන්ටත් වැඩියෙන් අන්තගාමී ලෙසින් ය. එහෙත් මම උන්නේ ඒ සුන්දර දරුවන් සමඟින් ය. ෆාසිත් ලා සේ ම ෆාතිමා ද මට අමතක නොවෙයි. ෆාතිමා උන්නේ මගේ උසස් පෙළ පන්තියේ ය. ඇය ඇන්දේ සල්වාර්ය. රාමලාන් කාලෙ ට පුංචි කප්වල දමා ඇය හදාගෙනෙන වටලප්පන් කන්නට පන්තියේ අනෙක් සිංහල දරුවෝ මෙන් ම මම ද ආශා කළෙමි. ෆාතිමාට පෙම් කළ සිංහල කොල්ලෝ ද පන්තියේ උන් බව මම නොදැක්කා ම නොවේ.

‘‘මරතෝන්ඩිය රටා ඇඳි අතේ කැකුළු හිතේ
මොට්ටැක්කිල් තිරෙන් වැසී රටා වැලපෙතේ
මූක්කු තෝන්ඩි තිරුවන්ගල් එළියට අත වනනා
රාමලාන් සඳ බලන්න එන්න ෆාතිමා’’
(මහින්ද චන්ද්‍රසේකර)



ෆාතිමා මෙන් ම නිම්ෂා ද මගේ උසස් පෙළ පන්තියේ උන් තවත් සිසුවියකි. නිම්ෂා අද සුවහසක් දරුවන් ට අකුරු උගන්වන ගුරුවරියක් වන්නට ඉගෙන ගන්නීය. පන්තියේ අවසන් දවසේ නිම්ෂා ගීයක් ගැයුවා ය. ඒ ගීය අපට නොතේරුණි. එහෙත් නිම්ෂා ගීය අවසානයේ එහි අරුත් අපට සිංහලෙන් කියා දුන්නා ය.

‘‘අපි හැමෝ ම මිනිස්සු නම්, අපි හැමෝගෙන ලේ පැහැ රතු නම්, අපි හැමෝගෙම හදවත් එක වැනි නම් ඇයි මේ ඇණකොටා ගැනුම්, වැද භේද අසමගිකම්?’’ ඇය එදා එසේ ඇසූ ඒ පැනයම අද මම සමාජය වෙත දිගු කර බලා සිටිමි.

ලිවුවේ-   ගයාන් අබේසිංහ 
පින්තූර - අන්තර්ජාලයෙනි

Thursday, August 17, 2017

මළවුන් වඳින්න නුඹ එනවද නොරිකෝ අද




නකජිමා සොහොන වෙත අවුදින්
සීතළ රැය
තවරාවි සඳේ මුදු සිසිළස
තරු එළි මැද
තමබොචිය පුරා ඇදෙනා ඒ
සඳ එළි මැද
කොතැනක හෝ නුඹ ඉන්නවාද
නොරිකෝ අද...

සකෙ බඳුන් එකින් එක හිස්වුන
සීතල රැය
මිදොරියේ ගෙවුනු ඒ අතීත 
නටඹුන් පෙළ
මේ සුසානයේ තනිව හිඳින
මළවුන් මැද
මට තෝකියෝව සිහිවෙනවා
නොරිකෝ අද...

නෝ කබුකි රැඟුම් අතරේ අපි
තෙපලූ බස
ලා පුපේ අවන්හල් කෙළවර
උන් මතකය
පොද වැස්ස යටින් සකුරා මල්
පිපෙනා සඳ
මොහොතක් මා ළඟ නවතිනවද
නොරිකෝ අද...

සයනොරා කියා සමුදෙන්නේ
කොහොමද මම
මේ සුසානයට නුඹ එනතුරු
ඉන්නම් අද
නේඹුරු දොඩමක ඉස්ම පොවා
අතගා හිස
මළවුන් වඳින්න නුඹ එනව ද
නොරිකෝ අද...

ගයාන් අබේසිංහ

Tuesday, August 15, 2017

මළගිය ඇත්තෝ සහ සරත්චන්ද්‍රයන්ගේ ජීවිතය



‘‘ඉක්මනින් ම නැවත එතොත්
මළවුන්ගේ අවුරුදු දා
මටත් නැවත එන්ට ඇහැකි
මළගිය ඇත්තන් කැටුව ම’’
(මළවුන්ගේ අවුරුදු දා- එදිරිවීර සරත්චන්ද්‍ර)

උක්ත පදවැල කවිපොතක හෝ ගේය පද බැඳුමක එන පදවැලක් නො වන වග සිංහල සාහිත්‍යයේ ඇසූ පිරූ තැන් ඇති ඔබ දන්නා බව නිසැකය. 1959 දී පමණ සිය ප‍්‍රථම නවකතාව ලෙසින් එදිරිවීර සරතච්චන්ද්‍රයන් නැමැති ඒ උත්තුංග නිර්මාණවේදියා විසින් රචනා කරන ලද මළගිය ඇත්තෝ නවකතාවෙහි එන පද්‍ය කොටසකි එය.

දෙවෙන්දොරා සං නැමැති ලාංකේය සිවුරලූ චිත‍්‍ර ශිල්පියා හා නොරිකෝ සං නැමැති ජපන් ආපනශාලා සේවිකාව අතර ඇති වන පේ‍්‍රමයේ සුන්දර මෙන් ම වේදනාත්මක පාර්ශවයන් ද තේමා කොට ගනිමින් රචිත මෙම මළගිය ඇත්තෝ නවකතාව වනාහී හුදෙක් එකල මෙකල ලියැවුණු තවත් එක පේ‍්‍රම කතාන්දරයක් නම් නොවෙයි. සිතින් පෙම්බැඳි ඔවුන්ගේ පේ‍්‍රමය වරෙක ප‍්‍රහර්ශයේ කෙළවරක සංතෘෂ්ටිය විඳිමින් ද තවත් වරෙක වේදනාවේ ෙඛිදාන්තමය කටුකත්වය විඳිමින් ද ගලා ගිය යථාර්ථවාදී පේ‍්‍රම කතාවක් ලෙසින් හඳුනාගත හැකිය. දෙවෙන්දොරා යනු කලාකාමී මානසිකත්වයේන් පසු වූ අයෙකි. ඔහු තමන් දකින් සෑම කලාකාමී හැඟුමක් ම ප‍්‍රීතියෙන් වැළඳ ගනු ලැබීය. ඒ හැඟුම විඳීම තුළින් ඔහු අප‍්‍රමාණ ආනන්දයක් විඳිනු ලැබුවේය. එහෙත් ඔහු ඒ විඳීම හිමිකර ගැනීමක් දක්වා දුර ගෙන නොයන්නෙකි. ඔහුට නොරිකෝ පිළිබඳ මෙන් ම පේ‍්‍රමය පිළිබඳ ව ද ඇත්තේ උක්ත විඳීම ම ය. මිදොරි අවන්හලේ පැද්දෙන දොරටු අතරින් ඇතුල් වූ දෙවෙන්දොරා ප‍්‍රථම ව වරට නොරිකෝ මුණ ගැසුණු තැන පටන් සමස්ථ නවකතාව පුරාවට ම කියැවෙන්නෙ හිමිකර ගැනීමෙන් තොරව පේ‍්‍රම කිරීමේ දී ඇතිවන තත්වයන් පිළිබඳවයි. ඒ පිළිබඳ කල්පනා කරන කල එය වෙන ම ම ලිවිය යුතු විශාල ලිපියකට දොරගුලූ පවා විවර කරනු ඇත. 



දෙවෙන්දොරා ගේ මෙම සංවේදී කලාකාමී විඳීම  නවකතාව ආරම්භයේ පටන් ම දැකිය හැකිය. හේ සංවේදී කලාකරුවෙකි. ජපන් පරිසරයට පය තැබූ මොහොතේ පටන් ම දෙවෙන්දොරා සං විසින් ඒ පරිසරයේ ඇති සුන්දරත්වය විඳිනු ලබන ස්වරූපය මළගිය ඇත්තෝ නවකතාවේ දක්වා ඇත්තේ මෙපරිද්දෙනි.
‘‘ඒ රටට පැමිණි මට වහා ම හැඟුනේ බැලූ බැලූ අත වර්ණයෙන් දෑස පිනවන වෙන රටක් මා දැක නැති බව ය. ගිනි පෙට්ටිය, තේ කෝප්පය වැනි තමා පාවිච්චි කරන සෑම කුඩා දෙයකට ම අපූරු හැඩයක් දමා විචිත‍්‍ර වර්ණයක් කවා සෞන්දර්යයෙන් වටවී ජීවත් වීම ජපනුන් අගය කරන පරමාර්ථයක් බව මට පෙණුනි. සෞන්දර්යයෙන් යුත් පරිසරයක වීමට සිතැඟි සමථ කිරීමෙහි ලා කොතරම් උපයෝගි වන්නක් ද? කඩයකට, සාප්පුවකට ගිය ද බොජුන් හලකට අවන්හලකට ගිය ද සීරුවට නිර්මාණය කරන ලද කිසියම් සෞන්දර්යයකින් ඉන්ද්‍රියෝ පිබිදෙති. යන්ත‍්‍රයේ උපකාරයෙන් කෙරෙන නීරස ජීවිතයකට වුව ද ඔවුහු රසයක් ඇතුළත් කරති’’
(මළගිය ඇත්තෝ නවකතාව- මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර)

උක්ත ඡේදය පමණක් නොව මළගිය ඇත්තෝ නවකතාවේ එන දෙවෙන්දොරා සංගේ චරිතය සියුම්ව නිරීක්ෂණය කිරීමේ දී එම චරිතයේ ඇති සංවේදීත්වය හා කලාකාමීත්වය සියයට සියයක් ම ඒ අයුරින් ම නොවුන ද යම්තාක් මහැදුරු සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ චරිතාංගයන් සමඟින් සමපාත වන්නේ යැයි සරච්චන්ද්‍රයන් ගේ චරිතය හා ඔහුගේ අනෙකුත් සාහිත්‍යය නිර්මාණ හැදෑරූවන් තුළ සිතුවිල්ලක් ඇති විය හැකිය. මන්ද දෙවෙන්දොරාගේ කලාකාමීත්වය පේ‍්‍රමය දාර්ශනික තලයක තබා විඳ ගැනීම ආදී කරුණු පැහැදිලිව ම එහි රචකයාගේ ජීවන දෘෂ්ටීන් වීම බොහෝ දුරට සිදුවිය හැකි හෙයිනි.

පේ‍්‍රමයේ අව්‍යාජ නිකලැල් විඳ ගැනීම පිළිබඳ මළගිය ඇත්තෝ නවකතාවේ එක් තැනක දක්වා ඇති මෙම පහත ඡේදය පැහැදිලිව ම පේ‍්‍රමයේ එක් දාර්ශනික තලයක් පාඨක ශ‍්‍රාවකයාට සම්මුඛ නොකරන්නේ ද?
‘‘අප තම තමන්ගේ සිත් සතන්හි කිමිදී සිටියා මිස කිසිවක් කතා බහ කළේ නැත. එබදු වෙලාවන් හි ස්වල්ප මොහොතක වුව ද මා සිතින් ස්පර්ශ කරන සුවය, යෝගීන් කියන අන්‍ය වේදයන්ගෙන් කිළිටි නො වූ නිර්මල ආස්වාදයට සමාන යැයි මට සිතේ’’
(මළගිය ඇත්තෝ නවකතාව-  මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර)


දෙවෙන්දොරා ගේ චරිතය පමණක් නොව නොරිකෝ ගේ චරිතයද සැබැවින්ම ජපන් රට තුළ ජීවත් වූ චරිතයක් ද යන පැනය පවා නිරන්තරයෙන් සිතට නැගෙන්නේ සරච්චන්ද්‍රයන් එක්තරා කාලයක් ජපානයේ විසූ බැවිනි. නොරිකෝ යනු සැබැවින් ම එහිදී ඔහුට හමුවූ යුවතියක් දැයි සිතට පැනයක් නැගෙන්නේ එනිසාය.

මේ අනුව දෙවෙන්දොරාගේ චරිතය කෙරෙහි සරත්චන්ද්‍රයන්ගේ සැබෑ ජීවිතයේ සෙවණැල්ල වැටී ඇත් ද යන්න පිළිබඳ මෙන් ම නොරිකෝ යනු සත්‍ය වශයෙන් ම සරත්චන්ද්‍රයන් එදවස ජපානයේ දී දැන උන් සැබෑ චරිතයක් ද යනුවෙන් එදා මෙදා තුර උක්ත නිර්මාණය කියවන විචාරය කරන බොහෝ පාඨකයන් විචාරකයන් විසින් විමසන පැනයට සරච්චන්ද්‍රයන් විසින් සිය ස්ව්‍යං ලිඛිත චරිතාපදානය වන පිං ඇති සරසවි වරමක් දෙන්නේ කෘතියේ මෙසේ පිළිතුරු දක්වා ඇත.
‘‘මළගිය ඇත්තෝ නවකතාවට ඇසුරු කර ගන්නා ලද්දේ සැබෑ අත්දැකීමක් දැයි මගෙන් පාඨකයෝ අසති. මීට පිළිතුරු වශයෙන් චිකමත්සු නම් ජපන් නාට්‍යකරුවා කළ ප‍්‍රකාශයක් මතක්කර දෙනු කැමැත්තෙමි. සාහිත්‍යය වනාහී සත්‍යයත් කල්පිතයත් අතර පිහිටි අන්යත ප‍්‍රදේශයකට අයත් වේ යි ඔහු කීවේය. කෙනෙකු තමාගේ අත්දැකීමක් ඒ අයුරින් ම විස්තර කළ හොත් එය සාහිත්‍ය කෘතියක් නො ව වාර්තාවක් වන්නේ ය. හුදු කල්පිතයක් නම් එහි වැදගැන්මක් නැත. අපි ඊට කෙප්ප යැයි කියමු. සාහිත්‍යයෙන් ජීවිත විවරණයක් සිදුවේයැයි කියන්නේ එහි කිසියම් සත්‍ය අත්දැකීමක් ගැබ්ව ඇති බැවිනි.

කිසියම් කතුවරයෙකු නවකතාවක් හෝ කෙටිකතාවක් ලියූ විට අසවලා කවුද, අසවලා කවුද, කියා දැනැගැනීමට පාඨකයෝ මහත් කුතුහලයක් දක්වති. ඔවුන් මෙසේ සොයන්නේ නවකතාව හුදු කල්පිතයක් නොවන බව දන්නා බැවිනි. තම කථාව කල්පිතයක් යැයි බොරු නම් ගම් ආදිය යෙදීමෙන් කතුවරයා පෙන්වන්නට වෑයම් කරන නමුත් ඊට ඇතුළත් සිදුවීම් හා පුද්ගලයන් සැබෑ යැයි පාඨකයෝ සිතති.

එහෙත් මෙතැනදී පාඨකයා මුලාවේ වැටෙන්නට ඉඩ තිබේ. නවකතා කරුවා චරිතයක් මවන්නේ කිසියම් සැබෑ පුද්ගලයෙකු ආශ‍්‍රය කොටගෙන වුව ද ඔහු තෝරා ගන්නේ ඒ පුද්ගලයාගේ චරිතයෙන් එක් අංශයක් පමණක් විය හැකිය. එසේත් නැතහොත් ඒ පුද්ගලයාගේ චරිතයේ අංශ කිහිපයක් තෝරා ඔහු විසින් අමුතුම චරිතයක් මවනවා විය හැකිය. තවත් දෙයක් සිදුවන්ට පුලූවන.  එනම් කතුවරයාගේ මනසේ උපන් කිසියම් කල්පිත චරිතයක් ඔහු ඒ සැබෑ චරිතය මත ආරෝපණය කරන්නට පුලූවන.

ඒ කියන්නේ මා දකින නොරිකෝ ඇගේ මව්පිය දෙදෙනා දකින නොරිකො වත් ඇගේ මිතුරියන් දකින නොරිකොවත්, ඇගේ සහෝදරයා දකින නොරිකොවත් නො ව අමුතුම කෙනෙකි. එබැවින් එය මායා රූපයක් විය හැකිය.

ඇත්ත වශයෙන් කියතොත් මා විසින් නිර්මාණය කරන ලද නොරිකො චරිතය මා හැඳින සිටි ජපන් ස්ත‍්‍රීන් දෙදෙනෙකු ඇසුරින් ගොඩනඟන ලද්දකි. ’’
(පිං ඇති සරසවි වරමක් දෙන්නේ- මහාචාර්යය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර)



මේ සියල් කරුණු අනුව අපට අවසානයේ දී කියන්නට මෙන්ම අසන්නට ද සිදුවන්නේ ද සරත්චන්ද්‍රයන් පවසන චිකමත්සුගේ අදහස ඇසුරෙන් ම අප තුළ ඇතිවෙන පැණයකි.

‘‘ සාහිත්‍යය වනාහී සත්‍යයත් කල්පිතයත් අතර පිහිටි අන්යත ප‍්‍රදේශයකට අයත් වූවක් ම නොවේ ද? 

ගයාන් අබේසිංහ

බිහිවිය එදවස එලෙස මනමේ...



සිංහල නාට්‍ය වංශකතාව ආලෝකමත් කළ සුවිශේෂී නාට්‍යන් අතරින් අග‍්‍රප‍්‍රාප්ත වූ නාට්‍ය කුමක්දැයි කවරෙක් හෝ විමසුවහොත් පැහැදිලිව දිය හැකි පිළිතුරක් ලෙසින් එදිරිවීර සරත්චන්ද්‍ර නම් වූ මහැදුරු විසින් නිමවන ලද මනමේ නාට්‍ය හඳුන්වා දීමෙහි සදොසක් නැත. එක්දහස් නවසයි පනස් ගණන් වලදී මෙතෙක් කල් පැවැති කෝලම් සහ නාඩගම් සම්ප‍්‍රධායන් ද ආශ‍්‍රය කර ගනිමින් ද ජාතක කතා පොතෙහි එන තුන්සිය හැත්ත දෙවන ජාතක කතාව වන චුල්ල ධනුග්ගහ ජාතකයේ ද ජපන් ජාතික අකතුතගාවා රියොනුසුකෙ ගේ නිර්මාණයක් ඇසුරෙන් අකිර කුරොසෝවා විසින් නිමවන ලද රෂෝමොන් සිනමා පටය ද යම් පමණකට සමීප කරගනිමින් සරත්චන්ද්‍රයෝ විසින් එදවස සිය මනමේ නාට්‍ය නිර්මාණය කරන්නට යෙදී ඇත. ඒ පිළිබඳව ඔහු සිය ස්ව්‍යං චරිතාපදානය ලෙසින් රචනා කර ඇති පිං ඇති සරසවි වරමක් දෙන්නේ කෘතියෙහි මෙසේ රචනා කර ඇත.
‘‘මනමේ කතාව සින්දු නාඩගමකට ආශ‍්‍රය කොට ගත හැකිය යන අදහස මගේ සිතෙහි පිළිසිද ගත්තේ ජපානයෙහිදී හෝ ඇමරිකාවෙහිදී අකිර කුරසොව විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ”රෂෝමොන්” නම් චිත‍්‍රපටිය බැලීමෙන් පසු ය. ‘‘රෂෝමොන්” චිත‍්‍රපටියට ආශ‍්‍රය කරන ලද්දේ අකුතුගව නම් කතුවරයාගේ කතාවකි. මේ කතාව සාරාංශයෙන් ගත් විට අපේ චුල්ල ධනුග්ගහ ජාතකයටත් මනමේ ගැමි නාටකයටත් සමානය.”

සරත්චන්ද්‍රයන්ගේ මේ සිතුවිලි ක‍්‍රියාවලියක් බවට පත්ව පසුව නාට්‍යක් පවට පත්ව මුල්ම වරට 1956 නොවැම්බර් තුන්වෙනිදා  ලයනල් වෙන්ට්ඞ් රඟහලේ දී මනමේ රංගාභිෂේක කර අද වන විට වසර හැටක් පමණ ගෙවී ඇත. අද ඒ සුන්දර නාට්‍ය වේදියා අප අතර ජීවමානව නොවුනද අද වෙන විටත් සමස්ථ දිවයින පුරා දර්ශන වාර සිය දහස් ගණනින් රංගගත කරමින් තවමත් මනමේ නාට්‍ය සිය ගමන් චාරිකාවේ යෙදීම නම් කිසිදු අයුරකින් හෝ නොනවතා ඇත. මෙකී නාට්‍යයේ ප්‍රෙක්ෂක වැළඳ ගැනීමට එකී මිනුම් දඬුව හැර වෙන කවර මිනුම් දඬුවක් සුදුසුවේ ද?

එදා එක්දහස් නමසිය පනස් හය පමණ වන විට පේරාදෙණිය සරසවියේ ඉගැන්වීමේ කටයුතුවල යෙදෙමින් උන් සරත්චන්ද්‍රයන් ඒ වන විට නාට්‍ය කලාව පිළිබඳව හා ගැමි නාට්‍ය සම්ප‍්‍රදාය පිළිබඳව පර්යේෂණවල නියැලෙමින් උන් අවධියකි ඒ කාලය. පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලය තුළ සිංහල නාට්‍ය මණ්ඩලය බිහිව ඇත්තේ ද මේ වකවානුවේදී ය. මුල්ම කාලයේ දී පටන් විවිධ කලා කටයුතුවල නිරත වෙමින් ඉදිරියට එන මෙම සංගමයට වරක් සරත්චන්ද්‍රයන් යෝජනා කරන්නේ නාට්‍යක් කිරීම වඩාත් සුදුසු බවයි. එකී යෝජනාව මල් ඵල ගන්වමින් මනමේ නම් වූ ඓතිහාසික කටයුත්ත සඳහා සියල්ල සූදානම් වන්නේ ඉන් අනතුරුවය. රංගනය, නර්තනය හා ගායනය සඳහා සුදුසු සිසුන් සරසවියෙන් ම සොයා ගැනුම උදෙසා දැන්වීම් සරසවිය තුළ ඇළවෙන අතර කලා පීඨයේ ඉහළ මාලයේ කුඩා කාමරය සරත්චන්ද්‍රයන් විසින් සම්මුඛ පරික්ෂණ පවත්වා තිබුණා. මුල් අදියරේ දී මනමේ කුමාරයා ලෙසින් මොරටුවේ පාසලක සිට සරසවි අධ්‍යාපනයට පේරාදෙණියට පැමිණි බෙනඩික්ට් සිරිමාන්න තෝරාගෙන ඇති අතර මනමේ කුමරිය සඳහා ට්‍්‍රලීෂියා අබේකෝන් තෝරාගෙන තිබුණා. පොතේ ගුරුගේ චරිතයට තෝරා ගත්තේ ශ්‍යාමන් ජයසිංහ ය. මෙසේ සියලූ චරිත තෝරා ගත්ත ද සරසවියේ පැවැති සම්මුඛ පරික්ෂණයේ දී තේජවන්ත දේහධාරී වැදි රජකු සොයා ගැනීමට ලැබී නැහැ. පසුව වැදි රජු නුවර දළඳා මන්දිරය ආශ‍්‍රිත සැනකෙළියක දී හදිසියෙන් ඇස ගැසුණු අයෙක් සොයා ගෙනවුත් ඔහුට වැදි රජුගේ චරිතය ලබා දී ඇති අතර හේ නමින් එඞ්මන්ඞ් විජේසිහය. වැදි රජුගේ සේ ම පසුව රාජගුරුගේ චරිතය ද ඔහු විසින් රංගගත කරනු ලැබෙන්නේ මේ අහඹු හමුව දුර දිග යෑම ඔස්සේ ය. 


කෙසේ වුවත් මේ නළු නිළියන් සියල්ලෝම සිය දක්ෂතාවයන් උපරිම තත්ත්වයෙන් පෙන්වා ලමින් පේ‍්‍රක්ෂක සිත් සතන් වසඟයට ගනු ලැබ ඇති අතර  සරත් අමුණුගමයන් සිය මනමේ මතක් වී නැමැති කෘතිය තුළ ඒ පිළිබඳව මෙසේ සඳහන් කර තිබීමෙන් ම එය වටහා ගත හැකියි.
‘‘ඉස්සර සරසවි සිසුන් හැටියට අපි මහනුවර පුෂ්පදාන ශාලාවේ මනමේ රඟ දක්වන සෑම විටම පාහේ එය නැරඹීමට ගියෙමු. නාට්‍ය නැරඹීමෙන් පසු අප සිසු කණ්ඩායම පේරාදෙණිය මල්වත්ත අසල සිට සංඝමිත්තා ශාලාව වෙත මනමේ ගී ගයමින් හඳපානේ ඇවිදගෙන ආ හැටි දැනුත් මට මතක් වෙයි. පේරාදෙණියේ සිසු සිසුවියන් වැඩි දෙනෙකු නාට්‍ය ශාලාවට එක් රොක් වුණු දවස්වල නළු නිළියෝ ද විශේෂ උනන්දුවකින් රඟ දැක්වූහ. ශ්‍යාමන් වෙනදාට වඩා සිනාසුණේය. රාජගුරු වශයෙන් එඞ්මන්ඞ් වැරෙන් බොරු රැුවුළ කැරැුකැවුවේ ය. ට්‍්‍රලීෂියා වෙනදාට වඩා උකුළ පද්දමින් නැටුවා ය.’’

මෙලෙසින් පූර්ණ කැපවීමෙන් යුක්තව මනමේ මුල්ම රංග කණ්ඩායම ස්වකීය රංගනයන්ගෙන් මනමේ හැඩ ගැන්වීමත් යම් අයුරකින් ඒ මුල්ම අවදියේදීත් මනමේ සඳහා මේ තරම් පේ‍්‍රක්ෂක අවධානයක් දිනා ගැනීමට හේතුවන්නට ඇත. මෙම මුල්ම මනමේ කාර්යට  සම්බන්ධ වූ රංගන ශීල්පීන් පිළිබඳව ද සරත්චන්ද්‍රයන් සිය පිං ඇති සරසවි වරමක් දෙන්නේ කෘතියෙහි දක්වා ඇත්තේ ‘‘මෙතරම් දක්ෂ නළු නිළි පිරිසක් ලැබුණේ මගේ භාග්‍යයට පමණක් නොව රසිකයන්ගේ ද භාග්‍ය නිසා ය.’’ යනුවෙන් ය. 

මෙලෙසින් නාට්‍ය සඳහා රංගන ශිල්පීන් තෝරාගත් පසුව සරත්චන්ද්‍රයන් සිය නාට්‍යයේ පුහුණුව සහ අවශේෂ කටයුතු සඳහා විශේෂ අයෙකුගෙන් උපකාර ගනු ලැබ ඇත. ඒ  නාඩගම් සම්ප‍්‍රදායේ මහ ඇදුරු ලෙස සැලකූ බළපිටියේ අම්පේ උපන් චාල්ස් ද සිල්වා ගුණසිංහ ගුරුන්නාන්සේ ය. ගැමි නාට්‍ය කලාවත් නාඩගම් ආදිය ගැනත් එතුමාණන්ගෙන් සරත්චන්ද්‍රයන්ට ඉමහත් දැනුම් සම්භාරයක් සැපයී ඇති අතර නාට්‍යයේ රංගවෙස් ගැන්වීම් සිදුව ඇත්තේ එවකට සරත්චන්ද්‍රගේ බිරිඳ වූ අයිලින් සපරමාදු මහත්මියගෙන් ය. ඇඳුම් මෝස්තර නිර්මාණය කර ඇත්තේ සිරී ගුණසිංහ මහතාය.

පිටපත සකසා නාට්‍ය පුහුණුව සිදුකර ඇත්තේ ද සරසවි බිම තුළ දී ය. ඒ සංඝමිත්තා නේවාසිකාගාරය අසල ඇති සරත්චන්ද්‍රයන්ගේ නිවාසය ආශ‍්‍ර භූමියේ ය. නාට්‍ය රංගනය සියුම් නිරීක්ෂණය කරමින් වැරදි අඩුපාඩු සකසමින් ඉතා වෙහෙසකර ලෙසින් ගෙවුනු මේ දිනවල රංගනයේ යෙදුනු බොහෝ දෙනා වෙනුවෙන් ආහාර පාන පවා සැකසී ඇත්තේ සරත්චන්ද්‍රයන්ගේ නිවසේ ය. දුර බැහැර ප‍්‍රදේශ වලින් නාට්‍යට සම්බන්ධ වූවන් නාට්‍ය පුහුණුව අවසානයේ ගෙනගොස් ඇරලා ඇත්තේ ද සරත්චන්ද්‍රයන් ගේ ම රථයෙන් ය. ඒ උත්තුංග නාට්‍යවේදියාගේ ඒ කැපකිරීම් ද මෙවන් විශිෂ්ඨ ගණයේ නාට්‍යක් බිහිවීම සඳහා එසේ බලපාන්නට ඇත. අමරදේවයන් ගේ සංගීතයෙන් හැඩවූ මේ පුහුණුව පුරා මාස තුනක් තිස්සේ සිදුකර නාට්‍ය මුල්ම වරට කරළියට එන්නේ 1956 නොවැම්බර් 03 වෙනිදාවක ය. ඒ ලයනල් වෙන්ට්ඞ් රඟහලේ දී ය. හෙළ නාට්‍ය සම්ප‍්‍රදාය අමතක කරදමා උන් මධ්‍යම පන්තික බොහෝ දෙනා මෙවැනි නාට්‍ය නැරඹුම පහත් ක‍්‍රියාවක් ලෙසින් සැලකූ අතර එබැවින් එම පළමු දර්ශන වාරයේ දී නාට්‍ය නරඹන්නට පැමිණ ඇත්තේ පේ‍්‍රක්ෂකයන් විසි දෙනෙකු පමණි. එහෙත් සාර්ථකව නාට්‍ය පෙන්වා නාට්‍ය පෙන්වූවන් ට රුපියල් පහළොව බැගින් දෙන්නට ද සරත්චන්ද්‍රයන් නොමසුරුව ඇත. ආර්ථික ලාභය නොව වඩා වැදගත් වන්නේ රසවින්දනය යැයි සළකා එතැන් පටන් දිගු ගමනකට මනමේ නාට්‍ය මුළ පුරන්නේ එවැනි අයුරින් ය.

 

එදා පටන් අද දක්වා ම මනමේ ලාංකේය පේ‍්‍රක්ෂක ජනයා තුටු පහටු කරමින් රටවටා ගෙන යන අතර සරත්චන්ද්‍රයන් මෙළොවින් නික්මයෑමෙන් පසුව එතුමාගේ බිරිඳ වන ලලිතා සරත්චන්ද්‍රයන් එකී බර කරට ගෙන කටයුතු කරනු දැකිය හැකි වෙයි. මනමේ නාට්‍ය හේතුවෙන් දයානන්ද ගුණවර්ධන, බුද්ධදාස ගලප්පත්ති, සුගතපාල ද සිල්වා, හෙන්රි ජයසේන, නිශ්ශංක දිද්දෙණිය, චාලි ජයවර්ධන, ජයලත් මනෝරත්න හා සෝමලතා සුබසිංහ වැනි අද්විතීය කලාකරුවෝ රැුසක් මේ ලක් දෙරණට ජනිත කරන්නට එදවස සරත්චන්ද්‍රයන්ට හැකි විය. මෙලෙසින් විමසන කල ආරම්භයේ පටන් වසර හැටක් මුලූල්ලේ රංගගත වූ මෙකී නාටකය සැබැවින් ම ලාංකේය නාට්‍ය සම්ප‍්‍රදායට ඉමහත් මෙහෙවරක් සිදුකර ඇති වග නම් පැහැදිලිය. බිහි
 
ගයාන් අබේසිංහ

Monday, August 14, 2017

බලා වැලපෙමි නෙලා ගනු බැරි - හන්තාන සිහිනේ....


ප්‍රේමය කොතරම් නම් සවුන්දර්යාත්මක ද? ප්‍රේමයේ ප්‍රහර්ශය හද සන්තානය කොතරම් නම් ආනන්දනීය කරයි ද? ප්‍රේමයේ විප්‍රවාසය ද එතරම් කර්කෂය. ඛේදාන්තමය ය.  අමරදේවයාණන්ගේ හා  උමාරියා ගේ මේ යුග ගීය අසන හැම මොහොතකම මට දැනෙන්නේ ප්‍රේමයේ මධුර මෙන් ම කටුක බවෙහි ද එකතුවක් ය. ඒ කෙසේ වුව ද මේ ගීතය ප්‍රේමයේ ලසෝ ගීතිකාවක් නොවන්නේ ද? ඉදින් පහතින් දැක්වෙන්නේ ඒ ගීතය ඔස්සේ මා කළ විදුමකි..

ජනක සිරිවර්ධනයන් විසින් රචනා කරන මේ සුන්දර නිර්මාණයට තේමා වෙන්නෙ ප්‍රේමය. දැන් අපි දන්නවා... ප්‍රේමය කොයිතරම් මනෝ ගෝචර ද කියන එක... එක පැත්තකින් ප්‍රේමයේ අමයුර වින්දනය කරන හදවතක් හරියට මල් රොන් විද ගීතිකා ගයන මී මැසි කැලක ගේ ගුම් නාදයට සමානයි කියල මා හිතනවා.. ඒ තරමට ම ප්‍රේමය හදවත් මන මෝහනීය කරනවා... ඒත් අනෙක් පසින් ගත්තම ප්‍රේමය ගැන කියනවාත් සමගම අපට මතක් වෙන අනෙක් හැගීම තමයි විප්‍රවාසය.. විප්‍රලම්භය... වියෝගය... ඉතින් ප්‍රේමය සුන්දර වන්නේ යම්තාක් ද මේ වියෝගයත් එපමණට ම වේදනා දෙනවා... එක පැත්තකින් මේ ගීතය ඇතුලෙ මේ කාරණා දෙකම කියැවෙනවා කියල මට හිතෙනවා... ඒ ඇයි කියල අපිට මේ ගීතයේ පදවැල් දිගේ යන කොට පුංචි කතාවකුත් ගොඩනගා ගෙන ඒ කරුණ විදින්න ඉඩ ලැබෙනවා...

ප්‍රේමයේ විවිධ ස්වරෑපයන් තියෙනවා කියන කරුණ අපිට අලුත් නැහැ... සමහර වෙලාවට අපි කියනවා ඒක පාසල් ප්‍රේමයක් කියල... තවත් වෙලාවට මේ ප්‍රේමය සරසවියෙදි ඇති වෙන්නත් පුලුවන්... එහෙම නැත්තම් ඒක කාර්යාලයේ දි ඇති වෙන්නත් පුලුවන් ... කොහොම උනත් ජනකගෙ නිර්මාණයට පාදක වෙන්නෙ හන්තාන අඩවියේ .. ඒ කියන්නෙ සුන්දර පේරාදෙණි සරසවි මාතාවගේ ළයගේ ඇති වූ ප්‍රේම කතාවක්...

කොහොම උනත් අපි දන්නවා නිර්මාණයක් රහ කරන්න නම් අපට අනන්තය දක්වාම රස නිශ්පත්තියක යෙදෙන්න සිද්ධවෙනවා කියන එක.. දැන් සරලව ගත්තොත් මම හිතන මේ වින්දනීය අදහස නෙවෙයි වෙන්න පුලුවන් ජනක මේ නිර්මාණය කරද්දි එයාගෙ හිතේ තිබුනෙ.. ඒක තමයි නිර්මාණයක සාර්ථකත්වය.. සාර්ථක නිර්මාණයක් නම් ඒ නිර්මාණය ඇතුලෙ අනන්ත සිතීම් කන්දරාවක් ඉතුරැ වෙනවා විදල හමාර උනාම.. කොහොම උනත් මේ ගීතය විදින්න කලින් මම කැමති මෙන්න මෙහෙම පුංචි කතාවක් කියන්න...

එක්තරා කාලයක මේ පේරාදෙණි සරසවියට වසන්තය එනවත් එක්කම ආදරෙන් වෙලුණ යුවලක් එනවා... සරසවිය තරම් සුන්දර ආදරයට කමටහන් සපයන අන් තැනක් නැති තරම් නිසාම මේ යුවල ගේ ආදරය ත් හරි ලස්සනට ගලාගෙන යනවා.. හන්තාන මේ ප්‍රේම කතා අහගෙන ඉන්න ඇති.. මහවැලිය මේ ප්‍රේමයේ රස මුසු තැන් පහල පෝෂක කලාපවලටත් හොරෙන් හොරෙන් ගිහින් කියන්න ඇති... ඒත් ... අවාසනාවට මේ ප්‍රේමය වැඩ් කල් ගලා යන්නෙ නැහැ... මේ පෙම්වතිය මේ සරසවි තරැණයාව අත්හැරල වෙනකෙකු සමග සම්බන්ධයක් ඇති කර ගන්නවා... දැන් ප්‍රේමය ජීවිතයමැයි ඇදහුව මේ තරැණ විද්‍යාර්ථයා ට.. සරසවි මානවකයාට... මේක දරා ගන්න බැරි තරම් වේදනාකාරී අත්දැකීමක් වෙනවා... ඒ නිසාම ඔහු අහිමි ඇය ගැනම හිත හිත.. කාලය ගෙවනවා... ඔය අතරෙදි තවත් සුන්දර සරසවි යුවතියක ගේ හිතේ මේ අහිංසක පරාජිත ප්‍රේමවන්තයා ගැන හිතක් පහල වෙනවා ... ඇයගේ හිතේ ඇතිවුන ඒ ප්‍රේමය කොතෙක් ද කියනවා නම් ඇයටත් මේ ආදරය අත්හැර ගන්න බැරි තරම් තදට දැනෙනවා... ඒත් මේ තරැණයා තවමත් ආදරේ කරන්නෙ අර අහිමි පෙම්වතියට යි.. ඔහු දන්නවා මේ අනෙක් යුවතිය ඔහුට බොහෝ ආදරය කරන වග... අනෙක් අතට ඔහු දන්නවා පැරණි පෙම්වතිය යලි කිසිදාක නො එන වගත්.. ඒත් ඔහු ගේ හිත හදා ගන්න ඔහුට අපහසු යි.. කාලය ගෙවෙන්නෙ මේ කිසිවකට පිලිතුරු නොසපයමිනු යි.. මේ ගීතයේ ඇතුලාන්තයත් ඒ වගෙයි

දැන් මේ යුවතිය ඒ තරුණයාට කොයි තරම් ආදරය කරත් ඔහු ගේ හිතේ ඉන්නෙ අර අහිමි පෙම්වතිය පමණයි.. ඒ නිසා ඇයට කෙදිනකවත් මේ ප්‍රේමවන්තයාව හිමි කර ගන්න බැහැ කියල ඇය දන්නවා. ඒ නිසා මේ අහිමි හන්තාන සිහිනය.. සරසවි ප්‍රේමය දිහා බලල වැලපෙන්න ඇයට සිද්ධ වෙනව..

බලා වැලපෙමි නෙලා ගනු බැරි
හන්තාන සිහිනේ....

ඒත්... මේ තරුණයා මේ යුවතියට ආදරේ නොකරත් තමන්ට අප්‍රමාණව ආදරය කරන ඇය දිහා බොහෝම කරුණාවෙන් බලනවා.. ඔහු ඒ නිසයි කියන්නෙ... මම වෙනුවෙන් හඩන්න එපා නෙත් යුග දරා ගෙන ඉන්න කියල... එපමණක් නොවෙයි ඔහු කියනවා සිත් මල හදා ගෙන වෙනත් සංසාර සිහිනයක පැටලෙන්න කියල... ඒ කියන්නෙ මේ තරැණයා ඇයට කියනවා වක්‍රව මා ගැන තියෙන අදහස අත්හැරලා නුඹ නාඩා හිටපන්... නුඹට සංසාර ප්‍රේමවන්තයෙක් ඇති... ඔහු හොයාගන යන්න කියල...

දරා නෙත් අග දොවා සිත් මල
ගොතනු මැන ලදුනේ...
සංසාර සිහිනේ....

ඒත් මේ පෙම්වතිය එහෙම ඔහුව අමතක කරල යන්නෙ නැහැ... ඇය හීන මවනවා... දැන් අපි දන්නවා අපට අහිමි යමක්... සැබෑ ලෝකයේදි හිමි කර ගත නොහැකි යමක්... අපි ස්වප්නයක දි හෝ හිමි කර ගන්න උත්සහ ගන්නවා කියල... ඉතින් මේ යුවතියත් සරසවි යන එන හැම තැනකම ඔහු ගේ රැව මවා ගන්නවා... ඇය ට හීනයක් තියෙනවා... ඒක ඇයටම පමණක් උරැම පුද්ගලික සිහිනයක්මත් නෙවෙයි... එක පැත්තකින් පේරාදෙණි සරසවියෙ දි ප්‍රේමයේ පහස විදින සෑම තරුණියක ගේම හිතේ ඇති වන පොදු හීනයක්... ඒ .. මේ සුන්දර පේරාදෙණි මල්වර වැස්සෙ තෙමි තෙමී සරසවියෙ ඇවිදින්න... අනෙක් අතට සරච්චන්ද්‍ර වළේ පෙන්වන නාට්‍යක් බලන්න... ඒත් .. ඒ තනිවම නම් නොවෙයි... තමන් ගෙ ප්‍රේමවන්තයා ගේ තුරුලෙ වෙලිලයි... එහෙම තෙමි තෙමි ඇවිද යන්න... රග හලේ තුරැල් වෙලා නාට්‍ය බලන්න ඇය කැමතියි

වැහි පබලු යට රග මඩල මැද
ඔබේ දෑතෙහි තුරුලු වෙන්නට,

ඒත්... ඇගේ ඒ ඉල්ලීම ඇහෙන කොටත් මේ තරුණයා ගෙ හිතේ ඉන්නෙ ඔහු ගෙ පරණ පෙම්වතිය.. සමහර විට මේ ඉල්ලීම් අර මා කලින් කියුව වගේ සෑම පේරාදෙණි සරසවි ප්‍රේමවන්තියක ගේ ම පොදු ඉල්ලීම් නිසා කලින් ප්‍රේමවන්තියත් ඔහුගෙන් මේවම ඉල්ලන්න ඇති.. ඔහු ඒවා ඉටු කරන්නත් ඇති.. වළේ මනමේ බලන්නත් ඇති... එහෙම තුරුල් වෙලා මනමේ බලද්දි කවදාවත් මනමේ කුමාරිකාවක් වෙලා ඇය යාවි කියා ඔහු නොහිතන්නත් ඇති... දැන් ඔහුට තියෙන්නෙ ඒ බිසොව හැර ගිය ලසෝ රගහල තුල ඇති වේදනාත්මක මතක ටික විතරයි.. ඒ නිසා ඔහු අර අනෙක් තරැණියගෙ ඉල්ලීම ඇගේ හිත නොරිදෙන්නට ප්‍රතික්ෂේප කරනවා...

බිසෝ හැර ගිය
ලසෝ රඟ හළ
අමාවක අදුරේ...
නොඑනු මැන ළදුනේ

දැන් මේ කවර දෙයක් ඉදිරිපත් කළත් අර තරුණිය මේ තරුණයාට ආදරේ කරන එක නවත්වන්නෙ නැහැ.. ඒ බව ඇය නැවත සපථ කරනවා ... ඇයට ඔහු සදක් බව ඇය කියනවා... වෙනත් අයගෙන් බොහොම සුන්දර ආදර යෝජනා එනවා.. එහෙත් ඒ අය තරු පන්ති විතරක් කියල ඇය කියනවා... සද අවැසි තැනට තරු වලින් කුමන ප්‍රයෝජනද කියල ඇය දන්නවා.... අනෙක් අතට මෙතනදි ඇය කියන තරැ ඇදුරැ පෙම් ගී අහන්නම් කියන වචන පේළිය ඇතුලෙ ලොකු ද්වනිතාර්ථයකුත් මට දැනෙනවා... ඒ කියන්නෙ මේ ඇයට ප්‍රේමය ප්‍රකාශ කරන තරු වල ඒ ප්‍රේමාරාධනාවෝ වගේ ම සරසවියෙ දි විශේෂයෙන්ම ඇය උගනිනා අතරෙ ඇයට සරසවි අධ්‍යාපනය ඇතුලෙ දි ඉගෙන ගන්න ලැබෙන විවිධ සුන්දර ආදර සාහිත්‍යනුත් ඇය නිසොල්මනේ උගනිනවා කියල ඇය කියනවා වෙන්නත් පුලුවන... එහෙම නැත්තම් ඇයට මේ වෙනත් පාර්ශව වලින් එන ප්‍රේමාරාධනාවන් ගේ ප්‍රභලත්වය ඒ මගින් පෙන්නුවා වෙන්නත් පුලුවන්.. ඒත් ඇය ඔහුවම පතනවා..

වඩින තුරු සද දුරින් ඉන්නම්
තරු ඇදුරු පෙම් ගී අහන්නම්

මේ ආරාධනාව.... එහෙම නැත්තම් මග බලා හිදීම වෙනුවෙන් අවසානෙදි අර තරුණයා දෙන අවසන් කියමන ඇතුලෙ ඇයට පොඩ් බලාපොරොත්තුවක් ඉතුරු වෙලා තියෙනවා... සමහර විට ඔහු කියනවා ඇති මම හිත හදාගන නුඹ බලා හිදින ඒ සද දියේ එන්නම්... නුඹේ ප්‍රේමය භාර ගන්න එන්නම් ... එතෙක් හන්තාන අරණේ බලා හිදින ලෙස විය හැකි ය... මේ හිතුවිල්ල අපටත් තව තවත් හිතන්න ඉඩ තියල ගීතය නිමා කරනවා....

සොඳුරු ඒ සඳ දියේ එන්නම්
ඉදිනු මැන සොඳුරේ
හන්තාන අරණේ

 

පොටෝ එක ගැහුවෙ-- ඉමාෂි තිලකරත්න
සිතිවිල්ල ගෙතුවේ --ගයාන් අබේසිංහ